De motor..

Als toer- en wedstrijdzeiler moet ik het hier volledig mee eens zijn. Te vaak heb ik bijna-pech situaties meegemaakt, meestal in zwaar weer. Maar wat is nu de èchte motor van een zeiljacht? Waarom gaan we nou met z'n allen zeilen? Ehh?

Als tuiger zie ik helaas veel te vaak dat de tuigage en de zeilen het ondergeschoven kindje zijn als het op onderhoud aankomt. Vallen en stagen kunnen nog wel een jaartje, het rolsysteem van de genua draait toch ook nog redelijk en ach, als de schijven van de grootzeilval vastlopen, dan gebruiken we toch die van de kraanlijn?

De èchte motor van een zeiljacht, dat is de tuigage! Net zo belangrijk als die gewaardeerde, goed onderhouden pruttelpot onderdeks en zeker zo vatbaar voor storingen, verkeerd gebruik en gebrekkig onderhoud. Ga eens na hoe uw tuigage er bij staat en denk hierbij eens aan de volgende zaken:

• Verstaging is van RVS. RVS draad heeft geen oneindig leven, onder invloed van wisselende belasting en trillingen in de tuigage ontstaat metaalmoeheid. En niet alleen tijdens het zeilen, ook in de box slijt de verstaging. Een vuistregel is dat verstaging 10 tot 15 jaar meegaat, rodrigging (massieve verstaging) maximaal 10 jaar.
• In alle masten zitten bewegende delen, zoals schijven, rolsystemen en dergelijke. Net als bij een motor hebben deze onderhoud nodig. Schijven moeten schoon zijn, de asgaten niet uitgelubberd en de randen niet gerafeld. Platte kanten op schijven zorgen ervoor dat ze niet meer draaien en snel verder slijten, vervangen dus. Rolsystemen hebben kogellagers, sommige droog en sommige gesmeerd. Ook deze moeten schoon en goed onderhouden zijn. Kijk meteen even de profielen en verbindingen na?

• De vallen en trimlijnen staan bloot aan UV straling en worden daardoor hard en oud. Ook dit draagt niet bij aan het zeilplezier en kan zelfs gevaarlijk zijn. Gaat u ook wel eens aan een oude val de mast in?

  RVS vallen werden gebruikt toen er nog geen goede kunststof vallen waren, maar kunnen de mast en de zeilen beschadigen. Vervang ze eens door een goede polyester of een Dyneema val, en merk het verschil.

• Lieren hebben minimaal 1 x per jaar goed onderhoud nodig. Haal niet alleen de drum van het lier af, maar maak ook alle tandwielen en binnenwerken schoon. Dit vergroot de levensduur van de lieren en verhoogt het zeilplezier aan boord. Pas wel op met vetvlekken op het teakdek!

• Hoe is het met de verlichting en de antennes? Veel oudere schepen hebben dekstekkers en deze kunnen slecht tegen vocht en ouderdom. Een rigoureuze maar zeer goede oplossing is het plaatsen van een zwanenhals bij de mast, hierdoor kunnen de kabels droog en onderdeks worden aangesloten. De mastbekabeling moet hiervoor wel vervangen worden, omdat deze dan te kort is.

  De lampjes moeten iedere 2 jaar vervangen worden, bezuinig hier niet op want het gaat om uw zichtbaarheid en dus om uw veiligheid 's nachts! Spinnen willen nog wel eens de oorzaak zijn van een slecht draaiende windmeter. Ook deze moet ieder jaar even schoongemaakt en gesmeerd worden.

• Wanneer is de mast voor het laatst door een tuiger afgetrimd? Zeker als de tuiger te horen krijgt hoe het schip normaal zeilt (loef- of leigierig, snel of langzaam, over- of ondertuigd) kan hij de mast naar uw wensen afstellen. Dit kan de aanschaf van een nieuw grootzeil zo nog een jaar opschuiven!! Ook kan hij u advies geven over zeilsystemen voor licht of juist voor zwaar weer, hierover een volgende keer meer.

Dus: haal in het najaar de monteur weer aan boord voor de (inboard)motor, breng ook uw auto regelmatig bij de garage, maar voordat u op wintersport gaat: kijk ook eens bovenin! Dit kan een hoop ellende voorkomen en een hoop zeilplezier opleveren.